Alles van Nederland
Bekijk de agenda
< augustus 2019 >
wk
ma
di
wo
do
vr
za
zo
31
 
 
 
1
2
3
4
32
5
6
7
8
9
10
11
33
12
13
14
15
16
17
18
34
19
20
21
22
23
24
25
35
26
27
28
29
30
31
 

Valkenswaard

Valkenswaard

De naam Valkenswaard komt voor het eerst terug in de archieven in 1702, toen nog geschreven met "dt" op het einde. Voor deze periode was Valkenswaard bekend onder de naam Weerd. Ofschoon in de periode van 1600 tot 1700 in de archieven ook de naam Verckensweerde voorkomt is deze nooit een officiële benaming voor Valkenswaard geweest. Het voorvoegsel "Vercken-" is ten eerste ingevoerd om het verschil met de grotere Limburgse stad Weert aan te geven en ten tweede omdat in die tijd de varkensmarkt te Valkenswaard de belangrijkste in de regio was. Door de invloedrijke valkeniers in het dorp is het voorvoegsel "Vercken-" veranderd in "Valken-". De naam Weerd komt voor het eerst voor in het archief in 1446. Voor deze periode werd het dorp vermeld onder de naam Wedert. De naam Wedert gaat in de archieven terug tot 1326. Alleen de eerste vage vermeldingen van het dorp begin 13 eeuw verwijzen naar Wederde.
De naam Valkenswaard heeft in een periode van 400 jaar een ware "make-over" gemaakt van Wedert naar Weerd naar Valkenswaard. We kunnen dus stellen dat "waard" afkomstig is van Weerd dat op haar beurt afkomstig is van Wedert. De naam Wedert is een samenvoegsel van wedeme en aarde. Wedeme is een aan de kerk geschonken goed of heem, een dotatie aan klooster of kerk. Aarde is een veel gebruikte term voor "gemyne grond" wat neer komt op grond van de gemeenschap. Wede-aarde zou dus betekenen geschonken goed (lees: aarde of gemene grond aan het klooster van Echternach zijn. Dit komt overeen met de geschiedenis van Valkenswaard dat tot enkele eeuwen terug onder bestuur stond van de Abdij van Echternach in tegenstelling tot de randgemeenten die direct onder het bestuur van de Hertog van Brabant stonden. 
Valkenswaard ontstond uit diverse kleine ontginningen uit de 12e eeuw bestaande uit het Dorp, Geenhoven, Zeelberg en Venbergen. Door de diverse watermolens die dit gebied rijk was kon het gebied snel groeien. Daarna werden diverse andere kleine kernen gesticht zoals Delishurk, De Brand, De Hagen, Zandberg, Nuland, Bruggerhuis.
In de 12e en 13e eeuw kwamen grote delen van Valkenswaard in handen van de abdij van Echternach. Die aan de hand van “de vervalsing van Echternach” gebieden in Waderle Wedert ende Aalst opeiste. Dit in overeenstemming met de Hertog van Brabant die in de 12e en 13e eeuw liever gebieden aan de kerk schonk dan aan Frankische heren om zo eigen macht te behouden. In Valkenswaard bleef zo de Venbergsche Molen tot de 14e eeuw deels in bezit van de Hertog.
De Abdij van Echternach stelde op haar beurt een "Heer van Valkenswaard en Waalre" in dienst. Deze heer was de grootgrondbezitter van gebieden die in handen waren van de Abdij van Echternach. Ook andere abdijen en kloosters hadden bezittingen in Valkenswaard.
Op de arme zandgronden rond Valkenswaard was voor de meeste pachtboeren maar een karig bestaan weggelegd. Deze situatie werd verergerd wanneer buitenlandse of Staatse troepen het dorp tijdens één van de vele veldtochten die Brabant in en na de Tachtigjarige Oorlog teisterden, tot ravitailleringsplaats maakten, inkwartiering eisten en er op grote schaal geplunderd werd. In vredestijd wist men het schamele inkomen enigszins aan te vullen met inkomsten uit de valkenvangst. Valkenswaard lag op de trekroute van de slechtvalk en sommige valkenvangers bekwaamden zich ook in het africhten van de veelgevraagde roofvogel, die zeer geschikt was voor de valkerij. In de 19e eeuw leerden de boeren hun inkomsten aan te vullen met de opbrengsten van tabaksbewerking thuis in met name de wintermaanden. Dit zou de basis vormen voor een succesvolle sigarenindustrie die Valkenswaard lang zou domineren. Veel van de kleinere fabriekjes die Valkenswaard rijk was zouden de Tweede Wereldoorlog echter niet overleven: op 17 september 1944, bij het begin van Operatie Market Garden, werden deze getroffen door een artillerie- en luchtbombardement van de oprukkende Britse troepen. Slechts twee grotere fabrieken bleven over die nog een paar decennia de kern van de Valkenswaardse economie zouden vormen. 
Valkenswaard staat de regio bekend om haar levendige uitgaansleven. Met name op de Markt  en De Statie (Frans van Beststraat)  bevindt zich een hoge concentratie van horecagelegenheden. 

Borkel en Schaft en Dommelen zijn voormalige zelfstandige gemeenten die op 1 mei 1934 werden samengevoegd met Valkenswaard tot de nieuwe 'Gemeente Valkenswaard'.